ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) görev yapan Türk bilim insanı Özgün Kılıç Afşar ve İtalya’daki Bari Politeknik Üniversitesi’nden Prof. Vito Cacucciolo önderliğindeki araştırma ekibi, robotik ve protez teknolojilerinde çığır açacak “elektro akışkan kas lifi” geliştirdi. Prestijli Science Robotics dergisinde yayımlanan bu buluş, geleneksel robotik sistemlerin en büyük çıkmazlarından olan gürültü, ağırlık ve hantallık problemlerine doğadan ilham alan bir çözüm sunuyor.

Bugüne kadar geliştirilen yapay kas teknolojileri genellikle ağır, hantal ve gürültülü çalışan hidrolik ya da pnömatik altyapılara dayanıyordu. Türk bilim insanı Özgün Kılıç Afşar, bu eski yöntemlerin yapay kasların mobil cihazlara veya hafif giysilere entegrasyonunu imkansız kıldığını belirtti.

Geliştirdikleri yeni sistemin tamamen insan kas yapısından ilham aldığını belirten Afşar, buluşun arkasındaki mantığı şu sözlerle özetledi: “Bu konfigürasyonu sadece biyolojik taklit olsun diye değil, sıvıyı kas tasarımı içinde saklamanın pratik bir yolunu bulmak zorunda olduğumuz için seçtik.”

Sistem nasıl çalışıyor?

Geliştirilen teknoloji, elektrik akımının özel bir sıvı içinde yarattığı çekim gücünü (elektro akışkan dinamiği) kullanıyor. Sistemde hiçbir motor veya mekanik dişli bulunmuyor.

Zıt Çalışma Prensibi: Tıpkı insan vücudundaki biceps ve triceps kasları gibi, bu yapay lifler de birbirine zıt (antagonist) çalışıyor. Biri kasılırken diğeri eş zamanlı olarak uzuyor.

Yapay İskelet Entegrasyonu: Prof. Vito Cacucciolo, geleneksel robot kollardaki hantal motorların aksine, bu liflerin doğrudan robota veya yapay bir iskelete monte edilebileceğini, ağırlığın eklem yerlerinde birikmek yerine tüm yapıya dengeli şekilde dağıtılabileceğini ifade etti.

Uzmanlar ne diyor? “Protez teknolojileri için dev bir avantaj”

Çalışmada yer almayan bağımsız uzmanlardan İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (EPFL) Profesörü Herbert Shea, bu buluşun taşınabilirlik ve güç yoğunluğu konusundaki kronik engelleri aştığını vurguladı.

Shea, teknolojinin geleceğine dair şu değerlendirmede bulundu: “Sistemde hiçbir hareketli parçanın olmaması bu kasları tamamen sessiz kılıyor. Bu durum, özellikle dışarıdan fark edilmeyen protez cihazlar ve giyilebilir destekleyici giysi teknolojileri (eksoskeleton) için çok büyük bir avantaj.”